<!DOCTYPE html>
<!--[if IE 7]>
<html class="ie ie7" lang="fr-FR" prefix="og: http://ogp.me/ns#">
<![endif]-->
<!--[if IE 8]>
<html class="ie ie8" lang="fr-FR" prefix="og: http://ogp.me/ns#">
<![endif]-->
<!--[if !(IE 7) & !(IE 8)]><!-->
<html lang="fr-FR" prefix="og: http://ogp.me/ns#">
<!--<![endif]-->
<head>

	<meta charset="UTF-8">
	<meta name="viewport" content="width=device-width">
	<meta name="login" content=" / -  / defaut - defaut">
	<title>formation sur site à Tübingen</title>
   	<link href="https://fonts.googleapis.com/css?family=Roboto" rel="stylesheet" type='text/css'>    
	<link rel="profile" href="http://gmpg.org/xfn/11">
	<link rel="pingback" href="https://www.fncaue.com/xmlrpc.php">
	<!--[if lt IE 9]>
	<script src="https://www.fncaue.com/wp-content/themes/fncaue/js/html5.js"></script>
	<![endif]-->
	<script type="text/javascript">
	var tmp_directory='https://www.fncaue.com/wp-content/themes/fncaue';
	</script>
	
<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v9.1 - https://yoast.com/wordpress/plugins/seo/ -->
<meta name="description" content="le CAUE de l&#039;Essonne propose une formation visite sur site à Tübingen près de Stuttgart dont le maire a lancé une caompagne en faveur du climat"/>
<link rel="canonical" href="https://www.fncaue.com/tubingen-la-transition-energetique-dun-territoire/" />
<meta property="og:locale" content="fr_FR" />
<meta property="og:type" content="article" />
<meta property="og:title" content="formation sur site à Tübingen" />
<meta property="og:description" content="le CAUE de l&#039;Essonne propose une formation visite sur site à Tübingen près de Stuttgart dont le maire a lancé une caompagne en faveur du climat" />
<meta property="og:url" content="https://www.fncaue.com/tubingen-la-transition-energetique-dun-territoire/" />
<meta property="og:site_name" content="CAUE" />
<meta property="article:tag" content="aménagement" />
<meta property="article:tag" content="Architecture" />
<meta property="article:tag" content="formation" />
<meta property="article:tag" content="Urbanisme" />
<meta property="article:section" content="Archives Architecture et Construction" />
<meta property="article:published_time" content="2015-12-14T08:58:33+00:00" />
<meta property="article:modified_time" content="2018-09-19T09:40:39+00:00" />
<meta property="og:updated_time" content="2018-09-19T09:40:39+00:00" />
<meta property="og:image" content="https://www.fncaue.com/wp-content/uploads/2015/12/formationCAUE91tubingen.png" />
<meta property="og:image:secure_url" content="https://www.fncaue.com/wp-content/uploads/2015/12/formationCAUE91tubingen.png" />
<meta property="og:image:width" content="562" />
<meta property="og:image:height" content="381" />
<meta name="twitter:card" content="summary" />
<meta name="twitter:description" content="le CAUE de l&#039;Essonne propose une formation visite sur site à Tübingen près de Stuttgart dont le maire a lancé une caompagne en faveur du climat" />
<meta name="twitter:title" content="formation sur site à Tübingen" />
<meta name="twitter:image" content="https://www.fncaue.com/wp-content/uploads/2015/12/formationCAUE91tubingen.png" />
<script type='application/ld+json'>{"@context":"https:\/\/schema.org","@type":"Organization","url":"https:\/\/www.fncaue.com\/","sameAs":[],"@id":"https:\/\/www.fncaue.com\/#organization","name":"FNCAUE","logo":"http:\/\/www.fncaue.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/logo_FNCAUE.jpg"}</script>
<!-- / Yoast SEO plugin. -->

<link rel='dns-prefetch' href='//fonts.googleapis.com' />
<link rel="alternate" type="application/rss+xml" title="CAUE &raquo; Flux" href="https://www.fncaue.com/feed/" />
<link rel="alternate" type="application/rss+xml" title="CAUE &raquo; Flux des commentaires" href="https://www.fncaue.com/comments/feed/" />
<link rel='stylesheet' id='validate-engine-css-css'  href='https://www.fncaue.com/wp-content/plugins/wysija-newsletters/css/validationEngine.jquery.css?ver=2.13' type='text/css' media='all' />
<link rel='stylesheet' id='dashicons-css'  href='https://www.fncaue.com/wp-includes/css/dashicons.min.css?ver=4.9.8' type='text/css' media='all' />
<link rel='stylesheet' id='thickbox-css'  href='https://www.fncaue.com/wp-includes/js/thickbox/thickbox.css?ver=4.9.8' type='text/css' media='all' />
<link rel='stylesheet' id='contact-form-7-css'  href='https://www.fncaue.com/wp-content/plugins/contact-form-7/includes/css/styles.css?ver=5.0.5' type='text/css' media='all' />
<link rel='stylesheet' id='wp-glossary-css-css'  href='https://www.fncaue.com/wp-content/plugins/wp-glossary/css/wp-glossary.css?ver=4.9.8' type='text/css' media='all' />
<link rel='stylesheet' id='wp-glossary-qtip-css-css'  href='https://www.fncaue.com/wp-content/plugins/wp-glossary/ext/jquery.qtip.css?ver=4.9.8' type='text/css' media='all' />
<link rel='stylesheet' id='YoutubeShortcodeMargenn-css'  href='https://www.fncaue.com/wp-content/plugins/youtube-shortcode/youtube-shortcode.css?ver=4.9.8' type='text/css' media='all' />
<link rel='stylesheet' id='twentyfourteen-lato-css'  href='//fonts.googleapis.com/css?family=Lato%3A300%2C400%2C700%2C900%2C300italic%2C400italic%2C700italic&#038;subset=latin%2Clatin-ext' type='text/css' media='all' />
<link rel='stylesheet' id='genericons-css'  href='https://www.fncaue.com/wp-content/themes/fncaue/genericons/genericons.css?ver=3.0.3' type='text/css' media='all' />
<link rel='stylesheet' id='twentyfourteen-style-css'  href='https://www.fncaue.com/wp-content/themes/fncaue/style.css?ver=4.9.8' type='text/css' media='all' />
<!--[if lt IE 9]>
<link rel='stylesheet' id='twentyfourteen-ie-css'  href='https://www.fncaue.com/wp-content/themes/fncaue/css/ie.css?ver=20131205' type='text/css' media='all' />
<![endif]-->
<link rel='stylesheet' id='style-name-css'  href='https://www.fncaue.com/wp-content/themes/fncaue/css/jquery.fancybox.min.css?ver=4.9.8' type='text/css' media='all' />
<script type='text/javascript' src='https://www.fncaue.com/wp-content/themes/fncaue/js/jquery-2.1.1.min.js?ver=2.1.1'></script>
<script type='text/javascript' src='https://www.fncaue.com/wp-content/themes/fncaue/js/jquery.fancybox.min.js?ver=2.1.5'></script>
<link rel='https://api.w.org/' href='https://www.fncaue.com/wp-json/' />
<link rel="EditURI" type="application/rsd+xml" title="RSD" href="https://www.fncaue.com/xmlrpc.php?rsd" />
<link rel="wlwmanifest" type="application/wlwmanifest+xml" href="https://www.fncaue.com/wp-includes/wlwmanifest.xml" /> 
<meta name="generator" content="WordPress 4.9.8" />
<link rel='shortlink' href='https://www.fncaue.com/?p=8969' />
<link rel="alternate" type="application/json+oembed" href="https://www.fncaue.com/wp-json/oembed/1.0/embed?url=https%3A%2F%2Fwww.fncaue.com%2Ftubingen-la-transition-energetique-dun-territoire%2F" />
<link rel="alternate" type="text/xml+oembed" href="https://www.fncaue.com/wp-json/oembed/1.0/embed?url=https%3A%2F%2Fwww.fncaue.com%2Ftubingen-la-transition-energetique-dun-territoire%2F&#038;format=xml" />
<style type="text/css">.broken_link, a.broken_link {
	text-decoration: line-through;
}</style><link rel="icon" href="https://www.fncaue.com/wp-content/uploads/2025/09/cropped-ICONE_LINKEDIN-32x32.png" sizes="32x32" />
<link rel="icon" href="https://www.fncaue.com/wp-content/uploads/2025/09/cropped-ICONE_LINKEDIN-192x192.png" sizes="192x192" />
<link rel="apple-touch-icon-precomposed" href="https://www.fncaue.com/wp-content/uploads/2025/09/cropped-ICONE_LINKEDIN-180x180.png" />
<meta name="msapplication-TileImage" content="https://www.fncaue.com/wp-content/uploads/2025/09/cropped-ICONE_LINKEDIN-270x270.png" />
	<link rel="stylesheet" href="https://www.fncaue.com/wp-content/themes/fncaue/css/owl.carousel.min.css">
	
</head>
<body class="post-template-default single single-post postid-8969 single-format-standard group-blog masthead-fixed full-width singular">
<div id="page" class="hfeed site">
	<header id="masthead" class="site-header" role="banner">
		<div class="barre-blanche-responsive">&nbsp;</div>
		<div class="header-main">
			<div class="site-title" style="margin:5px 0px 15px 10px;"><a href="https://www.fncaue.com/" rel="home"><img alt="Fédération Nationale des CAUE" src="https://www.fncaue.com/wp-content/themes/fncaue/images/logo-fncaue-2025-blanc.png" height="140" /></a></div>
			<div class="hgauche" style="background:none;text-align:right;">
				<ul>
					<li><a href="https://www.linkedin.com/company/fédération-nationale-des-caue/" target="_blank" class="bg-picto_linkedin2025">&nbsp;</a></li>
					<li><a href="https://www.youtube.com/channel/UCjOuoyt2d0zS_ZLamOubhSA" target="_blank" class="bg-picto_youtube2025">&nbsp;</a></li>
					<li><a href="https://www.scoop.it/topic/urbanisme-par-fncaue" target="_blank" class="bg-picto_scoopit2025">&nbsp;</a></li>
					<li class="recherche"><form method="get" id="searchform" action="https://www.fncaue.com/" style="margin-top:-1px;"><input type="text" value="Rechercher" name="s" id="s" onfocus="this.value=''" onblur="if(this.value==''){this.value='Rechercher';}" /></form></li>
					<li class="recherche-responsive"><a onclick="jQuery('#moteur-recherche-responsive').show()" class="bg-picto_rechercher_court">&nbsp;</a></li>
				</ul>
			</div>
			<div id="moteur-recherche-responsive" onmouseover="jQuery('#moteur-recherche-responsive').show()" onmouseout="setTimeout(function(){ jQuery('#moteur-recherche-responsive').hide();},1000);">
				<form method="get" id="searchform" action="https://www.fncaue.com/"><input type="text" value="Rechercher" name="s" id="s" onfocus="this.value=''" onblur="if(this.value==''){this.value='Rechercher';}" /></form>
			</div>
		</div>
	</header>
	<div id="main" class="site-main">
		<div id="zone-menu" style="margin-top: 19px;">
			<!-- Zone menu -->
			<div id="menu-responsive-acc" class="reponsive menu-responsive-access menu-responsive-access-open" onclick="if(jQuery('#menu-responsive-acc').hasClass('menu-responsive-access-open')){jQuery('#menu').slideDown();jQuery('#menu-responsive-acc').removeClass('menu-responsive-access-open');jQuery('#menu-responsive-acc').addClass('menu-responsive-access-close');}else{jQuery('#menu').slideUp();jQuery('#menu-responsive-acc').addClass('menu-responsive-access-open');jQuery('#menu-responsive-acc').removeClass('menu-responsive-access-close');}"></div>
			<div id="menu">
				<div class="bloc-menu-responsive1">
									<nav role="navigation" class="navigation site-navigation secondary-navigation">
					<div class="menu-menu-defaut-container"><ul id="menu-menu-defaut" class="menu"><li id="menu-item-4057" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-4057"><a href="https://www.fncaue.com/quest-ce-qu-un-caue/">Qu&rsquo;est-ce qu&rsquo;un CAUE ?</a>
<ul class="sub-menu">
	<li id="menu-item-463" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-463"><a href="https://www.fncaue.com/votre-caue-vous-aide/">Votre CAUE vous aide</a></li>
	<li id="menu-item-16649" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-post menu-item-16649"><a href="https://www.fncaue.com/4-videos-comprendre-caue/">Le CAUE en 4 vidéos</a></li>
	<li id="menu-item-26486" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-26486"><a href="https://www.fncaue.com/foire-aux-questions/">Foire aux questions</a></li>
	<li id="menu-item-18166" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-18166"><a href="https://www.fncaue.com/accueil/histoire_des_caue/">Histoire des CAUE</a></li>
	<li id="menu-item-21719" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-21719"><a href="https://www.fncaue.com/the-caue-english/">THE CAUE (english)</a></li>
</ul>
</li>
<li id="menu-item-866" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-866"><a href="https://www.fncaue.com/emplois-stages/">Emplois et stages</a></li>
<li id="menu-item-1146" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-1146"><a href="https://www.fncaue.com/la-federation-nationale/">La fédération nationale</a>
<ul class="sub-menu">
	<li id="menu-item-3980" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-3980"><a href="https://www.fncaue.com/organisation-federale/">Organisation fédérale</a></li>
	<li id="menu-item-3917" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-3917"><a href="https://www.fncaue.com/roles-et-missions/">Rôles et missions</a></li>
	<li id="menu-item-26472" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-26472"><a href="https://www.fncaue.com/rapports-dactivite/">Rapports d&rsquo;activité</a></li>
	<li id="menu-item-777" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-777"><a href="https://www.fncaue.com/partenaires/">Nos partenaires</a></li>
</ul>
</li>
<li id="menu-item-265" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-265"><a href="https://www.fncaue.com/actualites/">Actualités</a>
<ul class="sub-menu">
	<li id="menu-item-18122" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-18122"><a href="https://www.fncaue.com/category/architecture-et-construction/">Architecture et Construction</a></li>
	<li id="menu-item-18129" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-18129"><a href="https://www.fncaue.com/category/urbanisme-et-amenagement/">urbanisme et aménagement</a></li>
	<li id="menu-item-18126" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-18126"><a href="https://www.fncaue.com/category/environnement/">environnement et biodiversité</a></li>
	<li id="menu-item-18128" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-18128"><a href="https://www.fncaue.com/category/paysage/">Paysage</a></li>
	<li id="menu-item-18125" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-18125"><a href="https://www.fncaue.com/category/energie-et-climat/">Énergie et climat</a></li>
	<li id="menu-item-18124" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-18124"><a href="https://www.fncaue.com/category/developpement-territorial/">Développement territorial</a></li>
	<li id="menu-item-18130" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-18130"><a href="https://www.fncaue.com/category/education/">Éducation</a></li>
	<li id="menu-item-18127" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-18127"><a href="https://www.fncaue.com/category/zoom_sur-lactu/">Zoom sur l&rsquo;actu</a></li>
	<li id="menu-item-25261" class="menu-item menu-item-type-taxonomy menu-item-object-category menu-item-25261"><a href="https://www.fncaue.com/category/figures-de-reseau/">Figures de réseau</a></li>
</ul>
</li>
<li id="menu-item-51" class="menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-has-children menu-item-51"><a href="#">Ressources / observatoires</a>
<ul class="sub-menu">
	<li id="menu-item-88" class="menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-88"><a target="_blank" href="/glossaire">Glossaire illustré</a></li>
	<li id="menu-item-89" class="menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-89"><a target="_blank" href="https://www.caue-idf.fr/l-abecedaire-du-particulier">Abécédaire du particulier</a></li>
	<li id="menu-item-91" class="menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-91"><a target="_blank" href="http://www.caue-observatoire.fr/">L&rsquo;observatoire des CAUE</a></li>
	<li id="menu-item-5815" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-5815"><a href="https://www.fncaue.com/observatoires-regionaux/">Observatoires régionaux</a></li>
	<li id="menu-item-10345" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-10345"><a href="https://www.fncaue.com/expositions/">Expositions en prêt</a></li>
	<li id="menu-item-26700" class="menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-26700"><a href="https://cycleenvironnement.fncaue.fr/">Cycle E&#8230; comme environnement</a></li>
</ul>
</li>
<li id="menu-item-1056" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-1056"><a href="https://www.fncaue.com/portail-pedagogique/">Jeunes publics</a>
<ul class="sub-menu">
	<li id="menu-item-18362" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-18362"><a href="https://www.fncaue.com/ateliers-classe-animations-periscolaires/">Ateliers scolaires et périscolaires</a></li>
	<li id="menu-item-18367" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-18367"><a href="https://www.fncaue.com/evenements-pour-les-scolaires/">Les Enfants du Patrimoine</a></li>
	<li id="menu-item-18363" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-18363"><a href="https://www.fncaue.com/formations-et-stages/">Formations et stages</a></li>
	<li id="menu-item-18364" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-18364"><a href="https://www.fncaue.com/supports-pedagogiques-documentation/">Supports pédagogiques et documentation</a></li>
</ul>
</li>
<li id="menu-item-22461" class="menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-22461"><a href="https://www.fncaue.com/espace-adherents/">Extranet CAUE adhérents</a></li>
</ul></div>					</nav>
								</div>
				<div class="bloc-menu-responsive2">
										
															<div id="carte-contact-caue" onmouseout="resetCarte()">
						<a href="https://www.fncaue.com/contactez-votre-caue/"><h2>Contactez votre CAUE</h2></a>
						Cliquez sur votre région :
						<div style="background-repeat:no-repeat;background-position:top left;width:229px;" class="carte-caue bg-carte-sans" id="area_image" onmouseout="resetCarte()">
							<img src="https://www.fncaue.com/wp-content/themes/fncaue/images/carte/carte-vide.png" width="229" height="205" alt="Contactez votre CAUE" usemap="#map0">
						</div>
					</div>
					<map name="map0">
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-du-grand-est/" onmouseover="changeCarte('1-alsace');" onmouseout="hideCarte('1-alsace');" shape="poly" coords="160,42,162,58,159,73,170,85,182,46" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-du-grand-est/" onmouseover="changeCarte('8-champagne-ardenne');" onmouseout="hideCarte('8-champagne-ardenne');" shape="poly" coords="129,25,117,38,112,55,118,69,139,75,146,67,137,56,134,47" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-du-grand-est/" onmouseover="changeCarte('14-lorraine');" onmouseout="hideCarte('14-lorraine');" shape="poly" coords="136,40,134,49,144,68,160,72,165,50,163,41,143,32" style="outline:none;" target="_self"/>

						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-nouvelle-aquitaine/" onmouseover="changeCarte('2-aquitaine');" onmouseout="hideCarte('2-aquitaine');" shape="poly" coords="41,107,54,117,65,109,77,123,63,139,52,144,45,168,22,155" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-nouvelle-aquitaine/" onmouseover="changeCarte('13-limousin');" onmouseout="hideCarte('13-limousin');" shape="poly" coords="76,96,66,110,81,127,86,125,92,113,94,100,93,95" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-nouvelle-aquitaine/" onmouseover="changeCarte('19-poitou-charentes');" onmouseout="hideCarte('19-poitou-charentes');" shape="poly" coords="62,76,50,76,52,90,44,93,38,104,54,117,66,108,69,99,74,94" style="outline:none;" target="_self"/>
						
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-d-auvergne-rhone-alpes/" onmouseover="changeCarte('3-auvergne');" onmouseout="hideCarte('3-auvergne');" shape="poly" coords="93,96,95,103,87,123,111,130,122,125,112,111,118,102,112,92" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-d-auvergne-rhone-alpes/" onmouseover="changeCarte('21-rhone-alpes');" onmouseout="hideCarte('21-rhone-alpes');" shape="poly" coords="154,101,117,102,111,110,119,121,114,131,125,142,136,146,138,138,163,127,167,112" style="outline:none;" target="_self"/>

						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-normandie/" onmouseover="changeCarte('4-basse-normandie');" onmouseout="hideCarte('4-basse-normandie');" shape="poly" coords="67,29,76,47,75,56,67,48,53,47,43,42,41,19" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-normandie/" onmouseover="changeCarte('10-haute-normandie');" onmouseout="hideCarte('10-haute-normandie');" shape="poly" coords="88,19,91,38,86,46,80,45,72,42,71,26,78,18" style="outline:none;" target="_self"/>
						
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-bourgogne-franche-comte/" onmouseover="changeCarte('5-bourgogne');" onmouseout="hideCarte('5-bourgogne');" shape="poly" coords="137,78,137,102,116,103,115,94,103,89,103,68,107,55,117,65,129,67" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-bourgogne-franche-comte/" onmouseover="changeCarte('9-franche-comte');" onmouseout="hideCarte('9-franche-comte');" shape="poly" coords="145,68,158,69,161,79,145,105,136,101,136,89,141,76" style="outline:none;" target="_self"/>
						
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-bretagne/" onmouseover="changeCarte('6-bretagne');" onmouseout="hideCarte('6-bretagne');" shape="poly" coords="49,48,25,34,0,37,2,51,28,65,46,61" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-du-centre-val-de-loire/" onmouseover="changeCarte('7-centre');" onmouseout="hideCarte('7-centre');" shape="poly" coords="84,45,105,65,102,91,96,97,79,96,62,77,73,65,73,52" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-corse/" onmouseover="changeCarte('22-corse');" onmouseout="hideCarte('22-corse');" shape="poly" coords="171,160,155,174,161,197,174,206,181,181,179,170" style="outline:none;" target="_self"/>

						
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-d-ile-de-france/" onmouseover="changeCarte('11-ile-de-france');" onmouseout="hideCarte('11-ile-de-france');" shape="poly" coords="92,39,112,44,112,56,105,61,92,58,89,48" style="outline:none;" target="_self"/>

						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-d-occitanie/" onmouseover="changeCarte('12-languedoc-roussillon');" onmouseout="hideCarte('12-languedoc-roussillon');" shape="poly" coords="100,130,103,145,89,161,82,161,76,185,98,186,115,162,122,147,119,141,113,141,111,133" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-d-occitanie/" onmouseover="changeCarte('15-midi-pyrenees');" onmouseout="hideCarte('15-midi-pyrenees');" shape="poly" coords="77,125,66,141,51,142,43,167,79,181,82,168,79,161,85,156,105,146,98,131,89,133" style="outline:none;" target="_self"/>
						
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-des-pays-de-la-loire/" onmouseover="changeCarte('17-pays-de-la-loire');" onmouseout="hideCarte('17-pays-de-la-loire');" shape="poly" coords="50,46,75,58,63,75,49,81,51,92,41,94,30,78,29,67,46,58" style="outline:none;" target="_self"/>
						
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-des-hauts-de-france/" onmouseover="changeCarte('16-nord-pas-de-calais');" onmouseout="hideCarte('16-nord-pas-de-calais');" shape="poly" coords="105,2,93,2,87,11,107,21,130,22" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-des-hauts-de-france/" onmouseover="changeCarte('18-picardie');" onmouseout="hideCarte('18-picardie');" shape="poly" coords="92,14,126,24,114,43,90,37" style="outline:none;" target="_self"/>
						
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-paca/" onmouseover="changeCarte('20-provence-alpes-cote-d-azur');" onmouseout="hideCarte('20-provence-alpes-cote-d-azur');" shape="poly" coords="167,149,153,130,135,137,135,145,127,142,123,145,118,161,136,178,165,160" style="outline:none;" target="_self"/>

						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-la-reunion/" onmouseover="changeCarte('23-dom-reunion');" onmouseout="hideCarte('23-dom-reunion');" shape="rect" coords="192,0,229,35" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-guyane/" onmouseover="changeCarte('24-dom-guyane');" onmouseout="hideCarte('24-dom-guyane');" shape="rect" coords="192,36,229,90" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-martinique/" onmouseover="changeCarte('25-dom-martinique');" onmouseout="hideCarte('25-dom-martinique');" shape="rect" coords="192,91,229,130" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-guadeloupe/" onmouseover="changeCarte('26-dom-guadeloupe');" onmouseout="hideCarte('26-dom-guadeloupe');" shape="rect" coords="192,131,229,170" style="outline:none;" target="_self"/>
						<area  alt="" title="" href="https://www.fncaue.com/caue-et-urcaue-de-mayotte/" onmouseover="changeCarte('27-dom-mayotte');" onmouseout="hideCarte('bg-carte-27-dom-mayotte');" shape="rect" coords="192,171,229,204" style="outline:none;" target="_self"/>
					</map>	
						
				</div>

			</div>
		</div>
		<div id="debug" style="display:none">1--defaut-defaut</div>
		<!-- Fin Zone menu -->		<div id="main-content" class="main-content largeur-contenu">
	<div id="primary" class="content-area">
		<div id="content" class="site-content" role="main">
			<div id="fil_ariane_div"><div id="fil_ariane">VOUS &Ecirc;TES ICI : <a href="https://www.fncaue.com/category/archives-architecture-et-construction/">Archives Architecture et Construction</a> &gt; <span itemtype="https:data-vocabulary.org/Breadcrumb" itemscope=""><span itemprop="title">Tübingen, la transition économique, sociale et environnementale d’un territoire</span></span></div></div><article id="post-8969" class="post-8969 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-archives-architecture-et-construction tag-amenagement tag-architecture tag-formation tag-urbanisme">
	<div class="entry-bloc-header">
		<div class="entry-header-blocimage">
		<img width="562" height="381" src="https://www.fncaue.com/wp-content/uploads/2015/12/formationCAUE91tubingen.png" class="attachment-Large size-Large wp-post-image" alt="" srcset="https://www.fncaue.com/wp-content/uploads/2015/12/formationCAUE91tubingen.png 562w, https://www.fncaue.com/wp-content/uploads/2015/12/formationCAUE91tubingen-301x204.png 301w" sizes="(max-width: 562px) 100vw, 562px" />		</div>
		<div class="entry-header-blocinfo">
		<div class="entry-header"><h1 class="entry-title">Tübingen, la transition économique, sociale et environnementale d’un territoire</h1></div><!-- .entry-header --><div class="entry-header-description"><p>CAUE de l'Essonne, 13-14-15 avril 2016</p>                                                                 </div><div class="entry-header-categorie">Archives Architecture et Construction</div>		</div>
	</div>
			<div class="entry-content bloc75">
			<div class="colonne-gauche">
<h1>Le CAUE de l&rsquo;Essonne vous propose une formation-étude sur site à Tübingen, une ville proche de Stuttgart dont le nouveau maire a lancé une campagne ambitieuse en faveur de la protection du climat.</h1>
<p><strong>Tübingen, la transition environnementale d’un territoire</strong><br />
<strong>Concevoir et gérer en participation les villes durables</strong></p>
<p><strong>Une formation-étude sur site, organisée par le CAUE de l&rsquo;Essonne, 13-14-15 avril 2016</strong></p>
<p>Située à environ 100 km de la frontière française et à seulement 40 km au Sud de Stuttgart, l’agglomération de Tübingen compte environ 90 000 habitants. Son nom évoque une des plus anciennes universités d’Allemagne (1477). Épargnée d’une destruction programmée, elle a fait l’objet d’une rénovation urbaine profonde et respectueuse depuis plus de 20 ans. En 2008, le nouveau maire lance une campagne ambitieuse en faveur de la protection du climat. De nouveaux quartiers d’une densité urbaine élevée se construisent sur une surface d’environ 65ha.</p>
<p>Territoire de référence au plan mondial pour ses multiples réalisations et résultats obtenus en matière de réduction de la consommation par habitant, pour la baisse de la consommation globale énergétique, pour l’émergence d’un projet partagé avec les habitants, la création d’une offre de logements accessibles, … avec une croissance soutenue de la population.</p>
<p><strong>Au programme de la formation :</strong></p>
<p>Cadre de vie et gestion territoriale concept « Eco-city »<br />
Projet « Ville et quartiers en Transition » développé ces 10 dernières années et traitant simultanément dans une approche d’intérêt général :<br />
&#8211; des questions de maîtrise foncière / la gestion par une planification locale,<br />
&#8211; de mobilisation des soutiens financiers publics-privés,<br />
&#8211; d’éco-construction, de gestion participative des espaces urbains et services associés,<br />
&#8211; de suppression progressive des énergies fossiles par des programmes d’investissements<br />
mutualisés portant sur les énergies renouvelables,<br />
&#8211; d’habitats sur des modèles participatifs, trans-générationnel, autopromotion.</p>
<p>Entretiens avec les différents acteurs, publics et privés,<br />
Pilotage et décision par les instances et les services de la ville, avec la création d’une structure détachée de l’administration pour suivre spécifiquement le projet :<br />
&#8211; Porteurs d’un projet « Ville et quartiers en Transition »,<br />
&#8211; Élus de la cité en charge de l’urbanisme et de l’économie locale,<br />
&#8211; Service communal en charge de la gestion des nouveaux quartiers,<br />
&#8211; Opérateurs (Banque, Soc. Aménagement et promotion, Architecte),<br />
&#8211; Associations de copropriété,<br />
&#8211; Associations d’habitants Éco-quartier &#8230;</p>
<ul>
<li><a href="http://www.fncaue.com/wp-content/uploads/2015/12/CAUE91-ProgrammeFormationTubingen2016-V2.pdf" target="_blank">programme complet</a></li>
</ul>
<div class="bloc-gris">
<h5>Infos pratiques :</h5>
<p>Dates : 13-14-15 avril 2016</p>
<p>Coût de la Formation : 1150 €  TTC, comprenant billets de train Aller-retour, l’hôtel en chambre single, tous les repas, les déplacements, les entrées sur les sites et traductions de toutes les échanges et visites</p>
<p>Numéro d’agrément : n° 11921715992 (pour prise en charge par votre organisme de formation)</p>
<ul>
<li><a href="http://formulaire.caue91.asso.fr/index.php/955466/lang-fr" target="_blank">Formulaire d&rsquo;inscription</a></li>
</ul>
<p>L’inscription sera effective à réception du bon de commande et/ou du règlement :</p>
<p>CAUE d&rsquo;Île-de-France<br />
C/O CAUE du Val-de-Marne<br />
36 rue Edmond Nocard 94700 Maisons-Alfort</p>
<p>Organisateurs de la Formation :</p>
<p>CAUE de l’Essonne : Préparation, organisation, accompagnement</p>
<p>Marcela Conci, architecte conseiller CAUE91 : <a href="mconci@caue91.asso.fr" target="_blank" class="broken_link">mconci@caue91.asso.fr</a></p>
<p>Christian Binétruy, architecte conseiller CAUE91 : <a href="mailto:cbinetruy@caue91.asso.fr" target="_blank">cbinetruy@caue91.asso.fr</a></p>
</div>
<p><em>publié le 14/12/2015</em></p>
</div>
		</div><!-- .entry-content -->
		<div class="bloc-actualites-recentes bloc25">
					<h2>Articles récents pour Archives Architecture et Construction</h2><br/>
					<ul>
					<li><a href="https://www.fncaue.com/consultation-internationale-quartiers-de-demain/" class="lien-article-recent"><span class="actualites-recentes-date">11 Avr</span> <span class="actualites-recentes-title">Consultation internationale "Quartiers de demain"</span><p class="actualites-recentes-texte">La Fédération nationale des CAUE était présente au lancement national de la consultation Quartiers de demain, organisé...</p></a> </li> <li><a href="https://www.fncaue.com/lancement-des-5-parcours-archistoire-labellises-acr/" class="lien-article-recent"><span class="actualites-recentes-date">21 Juil</span> <span class="actualites-recentes-title">Lancement des 5 parcours Archistoire labellisés « Architecture contemporaine remarquable »</span><p class="actualites-recentes-texte">....</p></a> </li> <li><a href="https://www.fncaue.com/cest-le-mois-de-larchitecture-et-du-cadre-de-vie-en-charente-maritime/" class="lien-article-recent"><span class="actualites-recentes-date">28 Mar</span> <span class="actualites-recentes-title">C'est le mois de l’architecture et du cadre de vie en Charente-Maritime !</span><p class="actualites-recentes-texte">CAUE de la Charente-Maritime, avril 2022...</p></a> </li> <li><a href="https://www.fncaue.com/la-fncaue-partenaire-du-programme-engages-pour-la-qualite-du-logement-de-demain/" class="lien-article-recent"><span class="actualites-recentes-date">27 Jan</span> <span class="actualites-recentes-title">La FNCAUE partenaire du programme "Engagés pour la qualité du logement de demain"</span><p class="actualites-recentes-texte">communiqué...</p></a> </li> <li><a href="https://www.fncaue.com/la-fncaue-a-la-conference-changement-climatique-et-patrimoine-bati-avant-la-cop26/" class="lien-article-recent"><span class="actualites-recentes-date">26 Oct</span> <span class="actualites-recentes-title">La FNCAUE à la conférence «Changement climatique et patrimoine bâti» avant la COP26</span><p class="actualites-recentes-texte">Qualité architecturale et Nouveau Bauhaus européen...</p></a> </li> 					</ul>
				</div>
	</article><!-- #post-## -->
<a class="retourhaut" onclick="jQuery(window).scrollTo( '#page', 800 );"><span class="flecheretourhaut"><img src="https://www.fncaue.com/wp-content/themes/fncaue/images/fleche-hautdepage.png" alt="-" /></span>Haut de page</a>
<script type="text/javascript">
	jQuery(document).ready(function() {
		jQuery("#slider-page").owlCarousel({
	   			navigation : false, // Show next and prev buttons
	      		slideSpeed : 300,
	      		navigation: true,
	      		paginationSpeed : 400,
	      		lazyLoad : true,
	      		items : 1,
	      		itemsDesktop : false,
	      		itemsDesktopSmall : false,
	      		itemsTablet: false,
	      		itemsMobile : false,
	      		autoplay: true,
	    		autoplayTimeout: 5000,
	    		autoplayHoverPause: true,
	    		loop: true	
   		});
   		var dot=1;
   		jQuery("#slider-page").on('changed.owl.carousel', function(e) {
   			jQuery('.dot').removeClass('dot-active');
   			jQuery('#dot'+(e.page.index+1)).addClass('dot-active');
    		//console.log(e.item.count);
    	});
 	});
	</script>
		</div><!-- #content -->
	</div><!-- #primary -->
</div><!-- #main-content -->
<!DOCTYPE html><html><head><title>404 Not Found</title></head><body><h1>Not Found</h1></body></html>